Tarcza antykryzysowa - pomoc dla przedsiębiorców wchodzi w życie

Z dniem 1 kwietnia br., tarcza antykryzysowa, czyli pakiet ustaw, których celem ma być złagodzenie negatywnych skutków spowodowanych rozprzestrzenianiem się konoronawirusa SARS-CoV-2, wszedł w życie.

Pakiet antykryzysowy został oparty na pięciu filarach: 
  1. Obrona przed utratą miejsc pracy
  2. Wsparcie dla służby zdrowia
  3. Bezpieczeństwo systemu finansowego
  4. Wsparcie dla przedsiębiorców
  5. Inwestycje publiczne
W realizację pakietu będą zaangażowane takie instytucje jak: Polski Fundusz Rozwoju, Agencja Rozwoju Przemysłu czy Bank Gospodarki Kredytowej.
 
Na tzw. tarczę antykryzysową składają się: 
•    Ustawa o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw;
•    Ustawa o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19;
•    Ustawa o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju.


Co zakładają przyjęte ustawy?

Ustawa o zmianie ustawy o systemie instytucji rozwoju pozwala, aby rząd przekazał do Polskiego Funduszu Rozwoju „zadania udzielania wsparcia finansowego firmom, w tym także bezzwrotnego”. Kluczowe w tej kwestii jest utrzymanie płynności przedsiębiorstw. 
Usunięte zostają także ograniczenia wynikające z dotychczas obowiązujących przepisów, m.in. „dopuszczenie udzielania finansowania przedsiębiorcom nie tylko w formie obejmowania akcji lub udziałów (czyli nowo wyemitowanych), ale także przez ich nabycie (tj. z obecnego kapitału zakładowego)”.

Najważniejsze założenia tarczy antykryzysowej to:

Zabezpieczenie miejsc pracy i dochodów pracowników

  • dofinansowanie wynagrodzeń pracowników – do wysokości 40% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia i uelastycznienie czasu pracy;
  • świadczenie postojowe w kwocie do ok. 2 tys. zł – dla zleceniobiorców i samozatrudnionych o przychodzie poniżej 3-krotności przeciętnego wynagrodzenia;
  • zwolnienie mikrofirm zatrudniających do 9 osób ze składek ZUS na 3 miesiące (marzec, kwiecień, maj);
  • czasowe zniesienie opłaty prolongacyjnej przy odraczaniu lub rozkładaniu na raty należności skarbowych i składkowych (ZUS);
  • zwalnianie z naliczania kar umownych za – związane z epidemią – opóźnienia przy realizacji przetargów;
  • gwarancje de minimis z BGK;
  • umożliwienie gminom odstąpienia od pobierania podatku od nieruchomości od firm, które przez epidemię koronawirusa utraciły płynność finansową;
  • przedłużenie bankowych kredytów obrotowych;
  • przedłużenie legalnego pobytu i zezwoleń na pracę dla obcokrajowców;
  • ochrona konsumentów w zakresie nadmiernego wzrostu cen i innych nieuczciwych praktyk.

Rozwiązania podatkowe

  • możliwość wstecznego rozliczenia strat podatkowych w PIT i CIT;
  • dłuższy czas na złożenie deklaracji PIT (do końca maja 2020 r.);
  • możliwość rezygnacji z uproszczonych zaliczek w 2020 r. i obliczanie zaliczek miesięcznych od bieżących dochodów;
  • zaniechanie poboru opłaty prolongacyjnej;
  • ulga z tytułu darowizn przekazanych na walkę z koronawirusem;
  • możliwość wprowadzenia przez gminy zwolnień z podatku od nieruchomości;
  • zawieszenie podatku od sprzedaży detalicznej;
  • zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) umowy pożyczki zawieranej do dnia 31 sierpnia 2020 r.;
  • odroczenie podatku do sprzedaży detalicznej do 1 stycznia 2021 r.

Rozwiązania systemowe

  • dłuższy termin za złożenie zawiadomienia przy płatnościach na rachunki spoza wykazu podatników VAT;
  • odroczenie do 1 lipca 2020 r. obowiązku składania nowych JPK_VAT z deklaracją dla dużych podatników;
  • możliwość wstrzymania administracyjnego postępowania egzekucyjnego należności pieniężnych;
  • odroczenie do 13 lipca 2020 r. zgłoszeń do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych;
  • odroczenie do 13 lipca 2020 r. obowiązku zgłoszenia informacji do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (ustawa o przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy);
  • przesunięcie obowiązku utworzenia Pracowniczych Planów Kapitałowych w średnich przedsiębiorstwach na 1 października 2020 r.;
  • wydłużenie terminu na złożenie zawiadomienia o dokonaniu zapłaty na rachunek niezamieszczony w wykazie podatników VAT, o którym mowa w art. 96b ust. 1 ustawy o VAT (z 3-dniowego do 14-dniowego);
  • możliwość odroczenia terminu wykonania badań urządzeń technicznych, z zachowaniem możliwości eksploatacji przez maksymalny okres kolejnych 6 miesięcy.

Czym jest tzw. Polityka nowej szansy?

W sytuacji narastającego kryzysu makroekonomicznego, wiele przedsiębiorstw zmuszonych będzie do restrukturyzacji. Problem ten dotyczy zwłaszcza małych i średnich firm, dla których ten proces jest trudny do przejścia i niejednokrotnie kończy się upadłością lub likwidacją.

Z tego względu przewidziana została dla nich pomoc w sytuacji, kiedy ich przedsiębiorstwo będzie przechodziło proces restrukturyzacji. Głównym założeniem jest ułatwienie ponownego startu działalności gospodarczej wymienionych podmiotów. Przewidziane założenie ma za zadanie minimalizować przyszłe skutki gospodarcze pandemii.

Szczegóły wybranych rozwiązań

Rozliczenie straty PIT i CIT z ubiegłym rokiem

Przedsiębiorstwo (zarówno mikro jak i większe), które ponosi obecnie straty (przychody niższe o 50% w porównaniu do 2019 r.) będzie miało możliwość obniżenia dochodu uzyskanego z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2019 roku, składając w tym celu korektę zeznania za ten rok. Odpisu nie może być jednak więcej niż 5 mln zł. 


ZUS – zwolnienie ze składek przez trzy miesiące 

Zwolnienie przysługuje właścicielom mikrofirm założonych przed 1 lutego 2020 r. (składki za wszystkich pracowników firm zatrudniających do 9 osób) oraz osobom samozatrudnionym o przychodzie poniżej trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia (3 x 5 227 zł = 15 681 zł), których działalność została zarejestrowana przed 1 lutego 2020 r. 

Wniosek składany jest przez płatnika składek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. Do wniosku należy dołączyć oświadczenie potwierdzające uzyskanie w lutym 2020 r. przychodu z działalności nie wyższego niż 300% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. (3 x 5 227 zł = 15 681 zł).

Jak otrzymać dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników? 

Dofinansowanie wynagrodzeń pracowników przysługuje przedsiębiorstwom, których obroty spadły o
  • nie mniej niż 15%, obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanych 2 kolejnych miesięcy kalendarzowych, przypadających w okresie po dniu 1 stycznia 2020 r. do dnia poprzedzającego dzień złożenia wniosku;
  • nie mniej niż o 25% obliczony jako stosunek łącznych obrotów w ciągu dowolnie wskazanego miesiąca w okresie po 1 stycznia 2020 r. w porównaniu do obrotów z miesiąca poprzedniego.
Pomoc ze środków Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP) przysługuje przedsiębiorcy w okresie wprowadzonego przez niego "przestoju ekonomicznego lub obniżonego wymiaru czasu".

Przedsiębiorca może obniżyć wymiar czasu pracy pracownika o 20 proc., ale nie więcej niż do 0,5 etatu – z zastrzeżeniem, że wynagrodzenie nie może być niższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, z uwzględnieniem wymiaru czasu pracy. W takim wypadku "Fundusz dofinansuje maksymalnie do wysokości 40 proc. przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z poprzedniego kwartału ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego plus składki na ubezpieczenia społeczne należne od pracodawcy od przyznanych świadczeń, tj. 2 452,27 zł".
Wnioski mogą być składane elektronicznie do dyrektorów wojewódzkich urzędów pracy.


Świadczenie postojowe

W związku z przestojem spowodowanym pandemią koronawirusa, przedsiębiorcom przysługiwać będzie nieoskładkowane i nieopodatkowane świadczenie w wysokości 2080 zł. Wypłacane przez ZUS dla zleceniobiorców, samozatrudnionych i przedsiębiorców. 
Chodzi o zleceniobiorców, którzy zawarli umowę do 1 lutego 2020 r. włącznie, lub przedsiębiorców, którzy prowadzili działalność również do 1 lutego 2020 r. włącznie.

Warunkiem otrzymania świadczenia jest, aby w przypadku pracowników dotychczasowe wynagrodzenie przekraczało połowę minimalnego wynagrodzenia (50% x 2600 zł brutto = 1 300 zł). W przypadku przedsiębiorców i osób samozatrudnionych przychód w lutym nie może przekraczać 300% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. (3 x 5 227 zł = 15 681), a dodatkowo przychód musi być mniejszy o 15% niż w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku (luty). 

Nie jest konieczne zawieszenie działalności, ale świadczenie przysługuje również samozatrudnionym, którzy zawiesili działalność po 31 stycznia 2020 roku.

Przedsiębiorcy na karcie podatkowej, którzy korzystali ze zwolnienia sprzedaży od podatku VAT będą mogli uzyskać postojowe w wysokości 50% najniższego wynagrodzenia (1300zł).


Uelastycznienie czasu pracy

Pracodawca dotknięty skutkami epidemii może skrócić „dobowy czas nieprzerwanego odpoczynku dla pracownika z obecnych 11 godzin do 8 (z gwarancją oddania pracownikowi równoważnego odpoczynku w okresie 8 tygodni), a tygodniowy czas takiego odpoczynku – z 35 do 23 godzin”. 
W porozumieniu m.in. ze związkami zawodowymi, pracodawca będzie mógł wydłużyć „dobowy wymiar czasu pracy do 12 godzin (równoważny system czasu pracy) oraz okres rozliczeniowy do maksymalnie 12 miesięcy”.


Pożyczka dla mikroprzedsiębiorstw do 5 tys. złotych z oprocentowaniem 0,05 stopy redyskonta weksli

Wniosek o pożyczkę mikroprzedsiębiorca składa do powiatowego urzędu pracy. We wniosku należy zawrzeć oświadczenie o stanie zatrudnienia na dzień 29 lutego 2020 r. w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Pożyczka wraz z odsetkami na wniosek mikroprzedsiębiorcy podlega umorzeniu. Warunek jest jeden, przez okres 3 miesięcy od dnia jej udzielenia, mikroprzedsiębiorca nie zmniejszy stanu zatrudnienia w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy w stosunku do zatrudnienia na dzień 29 lutego 2020 r.